Τρία άγνωστα ντοκουμέντα από τον Αη Στράτη

Έργο του εξόριστου Τ. Τζανετέα

Διηγείται η Λιλίκα Βασιλάκη: «Η ιστορία του κινήματος και του Κόμματός μας είναι τεράστια σε αγώνες, προσφορά και θυσίες. Πολλοί έχουν γράψει βιβλία, δημοσιεύσεις προσωπικών αναμνήσεων και γεγονότων. Όλα πολύτιμα και χρήσιμα για την Ιστορία και για τη διδαχή των νέων γενεών. Φυσικά, πολλά δεν έχουν έρθει στο φως και από δική μας υπαιτιότητα κι αναβλητικότητα. Αφορμή για το σημερινό μου σημείωμα είναι κάτι ανέλπιστο, που έφτασε στα χέρια μου ύστερα από 62 ολόκληρα χρόνια.  Γνώριζα τα γεγονότα αυτά από το σύντροφό μου Αλέξανδρο (Αλέκο) Βασιλάκη, δικηγόρο, εξόριστο τότε στον Αϊ-Στράτη. Αλλο όμως αυτό κι άλλο τα γραπτά που σας στέλνω και που είναι ντοκουμέντα.

H πολιτική σκέψη του Κώστα Μπόση στο μυθιστόρημα «Ο Θωμάς ο Καρατζάς»

ΤΑΣΣΟΣ (Αλεβίζος): Αγωνιστές

Μια εργασία που έγραψε για το ιστολόγιό μας η καλή μας φίλη Σοφία (από το ιστολόγιο ofisofi), με  τίτλο H πολιτική σκέψη του Κώστα Μπόση στο μυθιστόρημα «Ο Θωμάς ο Καρατζάς», παρουσιάζουμε σήμερα με χαρά. Με την σιγουριά πως προσπάθειες σαν αυτή συμβάλλουν στην διάδοση του λογοτεχνικού έργου του Κώστα Μπόση και το κάνουν πιο «προσβάσιμο»,  κυρίως σε όσους ως τώρα αγνοούσαν την ύπαρξή του, την ευχαριστούμε από καρδιάς.

Σκυτούδης, Πέπας, Παπαδάτος – Το χρονικό της δολοφονίας των τριών κομμουνιστών εξόριστων στον Αη Στράτη

Έργο του Γιώργη Δήμου

Τον Απρίλη του 1941 και αφού οι επίσημες αρχές παρέδωσαν τα κλειδιά του ελληνικού κράτους στους χιτλερικούς εισβολείς, οι κομμουνιστές πολιτικοί εξόριστοι στον Αη Στράτη ζητούν από την ελληνική φρουρά που τους κρατάει περιορισμένους να τους αφήσει ελεύθερους να πολεμήσουν για τη λευτεριά της πατρίδας. Ο διοικητής της φρουράς Κουσκούσης τους παραπλανά δήθεν πως το αίτημά τους έγινε δεκτό και τους καλεί στην πλατεία του χωριού για να συζητήσουν τα διαδικαστικά της αποχώρησης από το νησί. Όταν οι εξόριστοι συγκεντρώθηκαν άρχισε να πυροβολεί στο ψαχνό με το περίστροφό του, έχοντας δίπλα του το πρωτοπαλίκαρό του Ντουντουλάκη,  δίνοντας το σύνθημα και στους υπόλοιπους χωροφύλακες. Ακολουθούν καταιγιστικά πυρά. Από τις σφαίρες των συνεργατών των καταχτητών τραυματίζονται θανάσιμα οι Νίκος Παπαδάτος, τσαγκάρης απ' την Αθήνα, Παναγιώτης Πέπας, σταφιδοπαραγωγός από τη Μεσσηνία και  Κώστας Σκυτούδης, σπουδαστής απ' το Βόλο. Υπήρξαν επίσης και πολλοί τραυματίες. Οι ζωντανοί παραδόθηκαν στη συνέχεια από τους «Έλληνες» δημίους τους στους Γερμανούς καταχτητές.

ΑΗ ΣΤΡΑΤΗΣ 1941 – Χριστούγεννα με το θάνατο

Έργο του Γ. Φαρσακίδη

Περνούμε τις άγιες μέρες των Χριστουγέννων. Ζώα, πατάτες, σχέδια, ελπίδες, όλα κουρνιαχτός και στάχτη. Εκατόν τριάντα άνθρωποι στα χέρια δύο εγκληματιών, του καλόγηρου και του αστυνόμου. Δυο οκάδες κριθαρίσιο αλεύρι φτιάξαμε κουρκούτι τη μέρα πού γεννήθηκε η αγάπη για τους χριστιανούς και φάγαμε τόσοι άνθρωποι. Μια γραμμή από σκελετούς βαδίζουμε, άλλοι μπροστά κι άλλοι πίσω για το θάνατο. Κυλούσαμε μέσα σε μια κόλαση κι απ' τον ένα κύκλο τον άσχημο περνούσαμε στον άλλο. Το χειρότερο! Έξω διαβολόκαιρος. Κρύο φαρμάκι. Οι αγέρηδες δυνατοί και τσουχτεροί πέφτανε με δύναμη πάνω στον ξερόβραχο σαν να 'θελαν να τον ξεθεμελιώσουν.

Παραμύθι

Από μέρες έλεγε να κάμει μια επίσκεψη στο γερο-Σαλονικιό κι απόψε η ψυχική του διάθεση τον παρακίνησε. Ο γέρος τον δέχτηκε με ανείπωτη χαρά. Τον κράτησε να φάνε και να κουβεντιάσουν.

-…Είχα επιχείρηση, είχα σπίτια, είχα και λεφτά. Αλλά…

«Ήταν κάποτε, λέει ένα παραμύθι της Ανατολής, τρεις φίλοι παιδικοί. Κι ακολούθησε ο καθένας το δικό του δρόμο. Και πέθαναν κι οι τρεις την ίδια ώρα. Και ξεκίνησαν για τον άλλο κόσμο.

Ένα βιβλίο - πρόκληση (Ριζοσπάστης)

"... Και το τρένο τραβούσε για τα ξεχερσώματα"

Ένα βιβλίο - πρόκληση. Για το εξαιρετικά σπουδαίο θέμα, που το πραγματεύεται διεξοδικά και για την παρρησία του. Το πρώτο, τη σπουδαιότητα του θέματος, κανένας δεν μπορεί στα σοβαρά να την αμφισβητήσει. Το δεύτερο, η έννοια της παρρησίας του λόγου, επιβάλλει εδώ, από την αρχή, μια διευκρίνιση. Παρρησία, θάρρος και εντιμότητα, δεν είναι μόνο να λες το άσπρο άσπρο και το μαύρο μαύρο. Οταν, μάλιστα, το θέμα είναι η ανατομία του "υπαρκτού σοσιαλισμού" στη Σοβιετική Ενωση, τότε δεν είναι αρκετό να απαριθμήσεις, με τρόπο λογιστικό, καταχωρίζοντάς τα σε χρέωση και πίστωση, το μαύρο και το άσπρο, τα κατά και τα υπέρ. Ενας τέτοιος "ουδέτερος" και "αθώος" χειρισμός αφήνει ανοιχτή την ευχέρεια δικολαβικής εκμετάλλευσης μιας "ομολογίας", του τύπου: "παραδέχεστε ότι δεν ήταν άσπρα;" Και παύει έτσι ο χειρισμός να είναι ουδέτερος, αφού μάλιστα μπορεί και να μην είναι αθώος.

Κώστας Πουρναράς (Μπόσης): «Για τον δρόμο που πήρα δεν το μετάνιωσα» - Όψεις της ζωής και του έργου του

 Ο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης) πολιτικός 

επίτροπος του ΔΣΕ στις κορφές του Γράμμου

Α΄ Μέρος – Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ

«Για το δρόμο που πήρα δεν το μετάνιωσα καθόλου. Κι ο πατέρας μου κι ο πατέρας σου, […] όλοι οι άνθρωποι από καταβολής κόσμου, άλλος περισσότερο κι άλλος λιγότερο πάλεψαν να ζήσουν αφτοί, τα παιδιά τους και τ αγγόνια τους και πιο πολύ οι ερχόμενες γενιές καλύτερα.»(1) Ο Κώστας Πουρναράς (Κ.Π.) πάλεψε από διάφορα μετερίζια, απ’ όταν μικρό παιδί κατάλαβε  την κοινωνική αδικία, μέχρι το τέλος της ζωής του.

"Έπαψε να χτυπά η καρδιά του συγγραφέα του «Αη Στράτη»" - Η αναγγελία του θανάτου του Κ. Μπόση από τον Ριζοσπάστη

"Έπαψε να χτυπάει, στις 2 Απρίλη 1994, η γενναία καρδιά ενός παλαίμαχου κομμουνιστή και διακεκριμένου συγγραφέα. Του Κώστα Πουρναρά (ΜΠΟΣΗ). Άφησε την τελευταία του πνοή στην προσφυγιά. Στο Σιμπίου της Ρουμανίας. Χωρίς να αξιωθεί να γυρίσει στην Ελλάδα, για την οποία έδοσε τα πάντα και τη λαχταρούσε πάντα. Πέθανε στο νοσοκομείο από πάθηση του μυοκαρδίου. Η τέφρα του βρίσκεται στο κρεματόριο του Βουκουρεστίου. Και δε μένει τώρα, παρά η εκπλήρωση της στερνής επιθυμίας του: Η τέφρα του να ταφεί στην πατρίδα.

Ο Κ.Π. γεννήθηκε το 1908 στη Χόσεψη (Κυψέλη) της Άρτας. οργανώθηκε πολύ νέος στο προοδευτικό κίνημα. Έγινε μέλος του ΚΚΕ και ήταν γραμματέας της ΚΟ Άρτας πριν το 1936. Η δικτατορία της  4^ης Αυγούστου τον εξόρισε στον Αη Στράτη. Είναι από τους ελάχιστους που άντεξε το μεγάλο μαρτύριο της πείνας, μαζί με τον Γιάννη Λίπα (οι περισσότεροι συνεξόριστοι πέθαναν από την πείνα το 1941). Απέδρασε με όσους επέζησαν και βρέθηκε στη Μακεδονία.

Για την ιδεολογική δουλειά

Στον επίλογο του 2ου μέρους των Θέσεων της ΚΕ του ΚΚΕ για το Σοσιαλισμό γράφεται ότι ως Κόμμα θα δώσουμε συνέχεια στη μελέτη και έρευνα, στην καλύτερη κωδικοποίηση των συμπερασμάτων στα θέματα που μέχρι σήμερα δεν έχουμε θίξει ολοκληρωμένα.

Η εποποιία του Γράμμου. Η Έλλη Αλεξίου γράφει για το βιβλίο του Κώστα Μπόση "Εμείς θα νικήσουμε"

Μαχήτριες του ΔΣΕ στο Γράμμο

Το μυθιστόρημα του Κώστα Μπόση «Εμείς θα νικήσουμε» τυπώθηκε στο Βουκουρέστι και κυκλοφόρησε από το «Εκδοτικό Νέα Ελλάδα» τον Σεπτέμβρη του 1953. Πρόκειται για ένα σπάνιο και δυσεύρετο βιβλίο που αναζητούμε, μιας και δεν βρίσκεται στην διάθεση του ιστολογίου. Η Βενετία Αποστολίδου στο βιβλίο της «Τραύμα και μνήμη. Η πεζογραφία των πολιτικών προσφύγων» (εκδόσεις ΠΟΛΙΣ, Αθήνα 2010), περιγράφει συνοπτικά την υπόθεση του «Εμείς θα νικήσουμε»: