Στο Γράμμο και στο Βίτσι: Όταν ο Πωλ Ελυάρ συνάντησε τους «ήρωες του πιο δίκαιου ιδανικού» (ντοκουμέντα)

Από αριστερά: Ανρί Μπασίς, Κότσο Τζιότζιο,
πίσω ο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης). 
Στο δεξί άκρο διακρίνεται ο Πωλ Ελυάρ
(φωτογραφία: Απόστολος Μουσούρης)

Την 1^η του Ιούνη 1949 το πρακτορείο «Ελεύθερη Ελλάδα» αναγγέλλει την άφιξη στην Ελεύθερη Ελλάδα ομάδας Γάλλων διανοουμένων και πολιτικών:

Με το τουφέκι και την πένα στη «φωτιά» του Γράμμου – Λογοτέχνες μαχητές του ΔΣΕ

Παράλληλα με την μεγάλη έκθεση φωτογραφικού και αρχειακού υλικού, καθώς και αντικειμένων μαχητών του ΔΣΕ, την παρουσίαση νέων εκδόσεων, την κυκλοφορία του cd με τα τραγούδια του ΔΣΕ, την έκθεση εικαστικών μαχητών του ΔΣΕ κλπ. ένα μεγάλο μέρος των πολιτιστικών εκδηλώσεων του 42^ου Φεστιβάλ ΚΝΕ – Οδηγητή ήταν αφιερωμένο στα 70 χρόνια από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ).

"Λογοτεχνικές σελίδες για τον ΔΣΕ από συγγραφείς μαχητές του"

Φέτος συμπληρώνονται 70 χρόνια από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Σ' αυτό το πλαίσιο, και εν όψει των 100 χρόνων του ΚΚΕ και των 50 χρόνων της ΚΝΕ (συμπληρώνονται το 2018) στο χώρο του  42^ου Φεστιβάλ ΚΝΕ – Οδηγητή θα φιλοξενηθεί μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στο μεγαλειώδη, τρίχρονο (1946 - 1949) αγώνα του ΔΣΕ. Την έκθεση επιμελούνται η Ιδεολογική Επιτροπή και η Επιτροπή Νέων Γυναικών του ΚΣ της ΚΝΕ, αξιοποιώντας τη βιβλιογραφία, ντοκουμέντα και υλικά  από το Αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ.

Χωσεψίτες πολιτικοί εξόριστοι και διωκόμενοι αγωνιστές μετά τη Βάρκιζα

Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας (23/2/1945) άρχισε ένα ανηλεές κυνηγητό  των μελών, στελεχών και οπαδών της ΕΑΜικής Αντίστασης, από τον κρατικό μηχανισμό και ομάδες παρακρατικών εγκληματικών στοιχείων που, με την παρότρυνση και προστασία των Άγγλων και «φορώντας» τον μανδύα της «εθνικοφροσύνης», δολοφονούσαν, βασάνιζαν, βίαζαν, πλιατσικολογούσαν, ρήμαζαν περιουσίες, έκαιγαν σπίτια, κυνηγούσαν και τρομοκρατούσαν κομμουνιστές, αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες.

Δύσκολες Μέρες (αναδημοσίευση)

Παρουσίαση του βιβλίου του Κ. Μπόση «Δύσκολες μέρες». Το βιβλίο τυπώθηκε τον Σεπτέμβρη του 1956 από τις Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις και κυκλοφόρησε στις -τότε- Λαϊκές Δημοκρατίες στην Ευρώπη. Πρόκειται για δυσεύρετη έκδοση (στην Ελλάδα δεν εκδόθηκε ποτέ). Με την παρουσίαση αυτού του έργου ολοκληρώνεται (μα ΔΕΝ εξαντλείται) η παρουσίαση όλων των μέχρι σήμερα εκδομένων βιβλίων του Κώστα Μπόση.

Πρωτομαγιά 1949, στις κορφές του Γράμμου...

Μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού παρατηρούν
τις κινήσεις του κυβερνητικού στρατού

  ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ 30 Απρίλη με 1 Μάη. Πάμε να μιλήσουμε στους φαντάρους. Δυο φύγαν πιο μπροστά. Θα πήγαιναν σε μια βρυσούλα πολύ κοντά στον εχθρό να ακούσουν τι θα λένε όταν θα μιλάει ο τηλεβόας. Εμείς οι άλλοι πιάσαμε το τσουγκάρι και το χωνί άρχισε.

Πάσχα στο Γολγοθά του Γράμμου...

"Ο φαντάρος Αντρέας Σκαρίμπας είναι σκοπός πρωινό νούμερο. Στέκει μαρμαρωμένος πάνω σε ένα κοτρώνι σαν κολώνα. Στο μυαλό του πλήθος σκέψεις φαίνουνται και χάνουνται, παλεύουν και τον βασανίζουν. Κι’ απ’ τον κυκεώνα μέσα φως και δρόμο δε βλέπει.

Η θυσία των μαχητών του αρχηγείου Τζουμέρκων του ΔΣΕ στους Μελάτες

Στους Μελάτες των Τζουμέρκων Άρτας διαδραματίστηκε το συγκλονιστικό χρονικό της σφαγής δεκάδων ανταρτών του Αρχηγείου Τζουμέρκων, που πιά­στηκαν αιχμάλωτοι, το Πάσχα του 1947, από τον κυβερνητικό στρατό και τις παρακρατικές συμμορίες της περιοχής, και παρά τον Διεθνή Νόμο περί σεβα­σμού των αιχμαλώτων, τον οποίο είχαν αποδεχτεί όλα τα πολιτισμένα έθνη, μεταξύ αυτών και η χώρα μας, οι αιχμάλωτοι αντάρτες μας του ΔΣΕ σφαγιάστη­καν συγκλονίζοντας ολόκληρη την περιοχή.

«Με τη σκέψη στην πατρίδα»

“«Ακόμη και σήμερα το βληματάκι  στα φρύδια με συνοδεύει και μου το θυμίζει πως υπάρχει όσες φορές κάνει κρύο. Σα να μου φωνάζει από τα βάθη της Ιστορίας «ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΣ, ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΣ αυτή τη σελίδα». Κι εγώ προσπαθώ σήμερα, στα εξήντα μου χρόνια να αποτίσω φόρο τιμής σε αυτούς που χάθηκαν και σε αυτούς που ακόμη κατάκοποι παππούδες δεν χάσανε τη νεανική τους λεβεντιά.»

1η ΜΑΗ 1949 - Έτσι γιόρτασαν την πρωτομαγιά σε κάποια ρεματιά του Γράμμου

Μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού παρατηρούν
τις κινήσεις του κυβερνητικού στρατού

"ΦΑΝΤΑΡΟΙ - ΕΡΓΑΤΕΣ
ΕΤΣΙ ΓΙΟΡΤΑΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

                          Του σ. Κ. ΠΟΥΡΝΑΡΑ (Μπόση)

  ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ 30 Απρίλη με 1 Μάη. Πάμε να μιλήσουμε στους φαντάρους. Δυο φύγαν πιο μπροστά. Θα πήγαιναν σε μια βρυσούλα πολύ κοντά στον εχθρό να ακούσουν τι θα λένε όταν θα μιλάει ο τηλεβόας. Εμείς οι άλλοι πιάσαμε το τσουγκάρι και το χωνί άρχισε.

ΠΑΣΧΑ ΦΑΝΤΑΡΩΝ - Το δώρο

"Ο φαντάρος Αντρέας Σκαρίμπας είναι σκοπός πρωινό νούμερο. Στέκει μαρμαρωμένος πάνω σε ένα κοτρώνι σαν κολώνα. Στο μυαλό του πλήθος σκέψεις φαίνουνται και χάνουνται, παλεύουν και τον βασανίζουν. Κι’ απ’ τον κυκεώνα μέσα φως και δρόμο δε βλέπει.

Κ. Μπόση: "ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ" – Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, 61 χρόνια μετά την κυκλοφορία του στις Λαϊκές Δημοκρατίες

Σήμερα,  που συμπληρώνονται 20 χρόνια από τη μέρα που έφυγε από τη ζωή ο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης), έχουμε τη χαρά και την τιμή να προσφέρουμε στο αναγνωστικό κοινό ―για πρώτη φορά στην Ελλάδα― το βιβλίο του «ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ» (μυθιστόρημα).

Έτσι πολεμάνε οι άξιες θυγατέρες της Ελλάδας. Έτσι κερδίζεται η λευτεριά - ΜΑΧΗΤΡΙΕΣ του ΔΣΕ (2)

Ο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης) πολέμησε στο Γράμμο κρατώντας στο ένα χέρι το τουφέκι και στο άλλο το μολύβι. Πολεμικές ανταποκρίσεις του (κάτω από τον τίτλο ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΗΤΟΥΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΥ), χρονικά και άλλα κείμενά του δημοσιεύτηκαν στην καθημερινή εφημερίδα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας «ΠΡΟΣ ΤΗ ΝΙΚΗ» και σε άλλα έντυπα. Τα ρεπορτάζ και τα άλλα γραφτά του αναδείχνουν στον άμαχο πληθυσμό τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των μαχητών και των μαχητριών του ΔΣΕ  και εμψυχώνουν τους ίδιους στη συνέχιση της αποστολής τους. Ξεχωριστή θέση  στην  εποποιία του Γράμμου κατείχαν οι μαχήτριες του ΔΣΕ που στάθηκαν στο ίδιο ύψος με τους άντρες συναγωνιστές-συμπολεμιστές τους και τιμήθηκαν πολλές φορές με μετάλλια αντρείας για τις επιδόσεις τους.

«Γράμμε βουνό φως του κόσμου, Γράμμε καρδιά της Ελλάδας…»

Στις 14 Ιούλη του 1949, λίγες βδομάδες πριν από την  λήξη των εμφύλιων μαχών στις κορφές του Γράμμου, βγαίνει από τους μαχητές και τις μαχήτριες της 107^ης Ταξιαρχίας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας το πρώτο φύλλο της εφημεριδούλας ΓΡΑΜΜΟΣ Ορμητήριο, με υπέρτιτλο το σύνθημα Δε θα περάσουν. Το χαρτί έχει μέγεθος Α4 και τα κείμενα είναι γραμμένα σε γραφομηχανή και τυπωμένα σε πολύγραφο. Τίτλος και υπέρτιτλος έχουν γραφτεί με το χέρι, ενώ ως  φόντο στον τίτλο (ΓΡΑΜΜΟΣ) είναι σκιτσαρισμένα δυο έλατα και ένα περίγραμμα της οροσειράς του Γράμμου.

«ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΗΤΟΥΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΥ, του απεσταλμένου μας σ. Κ. Μπόση» - ΜΑΧΗΤΡΙΕΣ του ΔΣΕ (1)

Ο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης) πολέμησε στο Γράμμο κρατώντας στο ένα του χέρι το τουφέκι και στο άλλο το μολύβι. Πολεμικές ανταποκρίσεις του (κάτω από τον τίτλο ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΗΤΟΥΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΥ), χρονικά και άλλα κείμενά του δημοσιεύτηκαν στην καθημερινή εφημερίδα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας «ΠΡΟΣ ΤΗ ΝΙΚΗ» και σε άλλα έντυπα. Τα ρεπορτάζ και τα άλλα γραφτά του αναδείχνουν τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των μαχητών και των μαχητριών του ΔΣΕ στον άμαχο πληθυσμό και εμψυχώνουν τους ίδιους στη συνέχιση της αποστολής τους. Ξεχωριστή θέση  στην  εποποιία του Γράμμου κατείχαν οι μαχήτριες του ΔΣΕ που στάθηκαν στο ίδιο ύψος με τους άντρες συναγωνιστές-συμπολεμιστές τους και τιμήθηκαν πολλές φορές με μετάλλια αντρείας για τις επιδόσεις τους. Στο ρεπορτάζ του Κώστα Μπόση μιλούν  μερικές από αυτές τις αφανείς ηρωίδες του λαού μας.

Η δράση* των φασιστών και των ληστοσυμμοριτών στη Χώσεψη (Κυψέλη) Άρτας, αμέσως μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας

Φωτογραφία: Νίκος Κουτσοπάνος

* Η δράση των φασιστών και ληστοσυμμοριτών στη Χώσεψη, δεν περιορίζεται βέβαια στα περιστατικά που ακολουθούν, είναι μεγαλύτερη. Ένα μέρος τους μονάχα είναι καταγεγραμμένο επίσημα και σε αυτό αναφερόμαστε σε αυτήν την ανάρτηση.

60 χρόνια από την έκδοση του βιβλίου του Κώστα Μπόση "ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ"» - Η παρουσίαση του βιβλίου από τον ΡΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ (29/8/1954)

Αντάρτες του ΔΣΕ.

Εξήντα χρόνια κλείνουν φέτος από την έκδοση του βιβλίου του Κώστα Μπόση ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ, από το εκδοτικό ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ. Πρόκειται για το δεύτερο (μετά το «Αη Στράτης, η μάχη της πείνας των πολιτικών εξορίστων στα 1941»), βιβλίο του συγγραφέα στο οποίο περιγράφει την ηρωική εποποιία των ανταρτών του Δημοκρατικού Στρατού στο Γράμμο, βγήκε στη Ρουμανία τον Σεπτέμβρη του 1953 και κυκλοφόρησε στις Λαϊκές Δημοκρατίες και έχουμε ήδη αναφερθεί σε αυτό από το ιστολόγιο, δημοσιεύοντας βιβλιοκρισία της Έλλης Αλεξίου, που μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Το βιβλίο δεν κυκλοφόρησε στην Ελλάδα, ίσως λιγοστά αντίτυπα να έφτασαν μέχρι εδώ μέσω των πολιτικών προσφύγων που επαναπατρίστηκαν, έτσι, δυστυχώς, δεν διαθέτουμε αντίτυπό του, παρά μόνο έναν μικρό αριθμό φωτοτυπημένων σελίδων του. Αν κάποιος φίλος αναγνώστης έχει αντίτυπο στην κατοχή του πολύ θα θέλαμε να έρθει σε επικοινωνία μαζί μας.

Ο καπετάν Παλιούρας από τα Τζουμέρκα

Θεόδ. Ζαλοκώστας (Παλιούρας)

Ο Θεόδωρος Ζαλοκώστας (Παλιούρας) γεννήθηκε το 1912 στο χωριό Θεοδώριανα Αρτας, από φτωχούς γονείς αγρότες. Τελειόφοιτος Γυμνασίου μπαίνει στη Σχολή Ευελπίδων από την οποία  αποφοίτησε με άριστα. Σε διαγωνισμό σκοποβολής, στην Ιταλία, κερδίζει το πρώτο βραβείο. Ως αξιωματικός της Σχολής Ευελπίδων πολεμά το 1940 στην Αλβανία. Στην Κατοχή μετείχε στη συγκρότηση του αντάρτικου τμήματος του ΕΛΑΣ στα Τζουμέρκα, και στο πρώτο χτύπημα κατά των κατακτητών στη Σεκλίστα, στις 23 Δεκέμβρη 1942. Συνέχισε τον ένοπλο αγώνα με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, στην αρχή στη Διοίκηση του 24ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ (Αρχηγείο Ζαλόγγου) και έπειτα στη 10η Ταξιαρχία του ΕΛΑΣ (περίοδος Συμφωνίας της Βάρκιζας). Μετά από την συμφωνία της Βάρκιζας κατέφυγε στο Μπούλκες με άλλους συναγωνιστές του. Τον Απρίλη του 1947 επέστρεψε και δημιούργησε το ένοπλο τμήμα των Τζουμέρκων, με 160 περίπου, αντάρτες. Ανάμεσά τους τα αδέρφια Μάνθος και Αντώνης Β. Αγγέλης και οι -επίσης αδέρφια- Γιώργος και Ελευθέριος Γιαν. Νταβαντζής από το χωριό Χώσεψη (Κυψέλη Άρτας).

Η εποποιία του Γράμμου. Η Έλλη Αλεξίου γράφει για το βιβλίο του Κώστα Μπόση "Εμείς θα νικήσουμε"

Μαχήτριες του ΔΣΕ στο Γράμμο

Το μυθιστόρημα του Κώστα Μπόση «Εμείς θα νικήσουμε» τυπώθηκε στο Βουκουρέστι και κυκλοφόρησε από το «Εκδοτικό Νέα Ελλάδα» τον Σεπτέμβρη του 1953. Πρόκειται για ένα σπάνιο και δυσεύρετο βιβλίο που αναζητούμε, μιας και δεν βρίσκεται στην διάθεση του ιστολογίου. Η Βενετία Αποστολίδου στο βιβλίο της «Τραύμα και μνήμη. Η πεζογραφία των πολιτικών προσφύγων» (εκδόσεις ΠΟΛΙΣ, Αθήνα 2010), περιγράφει συνοπτικά την υπόθεση του «Εμείς θα νικήσουμε»:

Ληστές, βιαστές, πλιατσικολόγοι, γερμανοντυμένοι δολοφόνοι του λαού, τα ινδάλματα των σύγχρονων φασιστικών συμμοριών

Φωτογραφία 1.

Η περίοδος που ακολουθεί τη συμφωνία της Βάρκιζας και την παράδοση των όπλων από τον ΕΛΑΣ, ως το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου, είναι ίσως η πιο σκοτεινή περίοδος της νεοελληνικής ιστορίας. Μετά τη σφαγή από τους Άγγλους του λαού της Αθήνας τον Δεκέμβρη του ΄44, μπαίνει σαν επιτακτικός στόχος από τον Τσώρτσιλ, η ολοκληρωτική συντριβή με κάθε τρόπο της τεράστιας επιρροής που ασκεί το ΚΚΕ στο λαϊκό κίνημα.