«Είμαι δάσκαλος και είμαι και κομμουνιστής και θέλω το δίκιο για όλο τον κόσμο τον φτωχό» (Αφήγηση Χρ. Νταβαντζή - 2)

Aη Στράτης, τόπος μαρτυρίου

Αφήγηση Χρήστου Νταβαντζή, μέρος δεύτερο: "Είχε φύγει, και πήγε στα Γιάννενα τότε. Πήγε στα Γιάννενα κι έμεινε, δεν ξέρω για πόσο, όχι πολύ καιρό, οπότε κυκλοφορούσε μες στα Γιάννενα και τον σταματάει η αστυνομία και του λέει «είσαι ο Κώστας Πουρναράς;», λέει «ναι, εγώ είμαι», « ξέρεις»…λέει…«σας αναζητούμε, πάμε στο τμήμα». Δεν έφερε καμιά αντίρρηση, πήγε στο τμήμα, από κει τον πήραν μέσα κι από κει τον μεταφέραν στην Κέρκυρα και προσδιορίστηκε δικαστήριο.

Η τελετή για την ταφή της τέφρας του Κώστα Πουρναρά στην Κυψέλη Άρτας

Από την τελετή  για την ταφή της τέφρας του Κώστα Πουρναρά

Η Γυναίκα του Ιλιάνα (Ρουμάνα), οι συγχωριανοί του, οι φίλοι του, οι πάλαι ποτέ συνάδελφοί του, οι συναγωνιστές του ήταν εκεί στην πλατεία της Χόσεψης, στις 4 του Σεπτέμβρη 1994, ώρα 10.30, για να τιμήσουν με μια απλή και λιτή τελετή, ανθρώπινη, όπως και ο ίδιος επιθυμούσε, τι άλλο από την στάχτη που είχε γίνει το ανθρώπινο κουφάρι του και ν’ αναπαυθεί εκεί απ’ όπου ξεκίνησε η ζωή του.

Αθάνατοι οι αγωνιστές από την Κυψέλη Άρτας (Χώσεψη) που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα για μια ελεύθερη και ανεξάρτητη Ελλάδα

Αγωνιστές από την Κυψέλη Άρτας (Χώσεψη) που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα για μια ελεύθερη και ανεξάρτητη Ελλάδα.

Ο Αντώνης Β. Αγγέλης, μέλος του ΚΚΕ, αντάρτης του ΕΛΑΣ, μαχητής του ΔΣΕ στον εμφύλιο στο Τμήμα του Παλιούρα, σκοτώθηκε τον Απρίλη του 1947 στις Μελάτες Αρτας, μαζί με τον Παλιούρα.

Αύγουστος 1936, στο τσαγκάρικο στη Χώσεψη (Αφήγηση Χρ. Νταβαντζή - 1)

Ο Χρήστος Νταβαντζής, συγχωριανός και συναγωνιστής του Κώστα Πουρναρά, είχε αναπτύξει μια στενή φιλική και συντροφική σχέση μαζί του, όπως είδαμε και σε προηγούμενες αναρτήσεις του ιστολογίου, που κράτησε μέχρι που ο Κ.Π. έφυγε από τη ζωή. Τον Σεπτέμβρη του 2011, συναντήσαμε τον 86χρονο αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης στο σπίτι του όπου και μας μίλησε για τον Κ.Π. Θυμήθηκε προσωπικές στιγμές, που έζησε σαν παιδί, μαζί του και κουβαλάει στη μνήμη του πάνω από 75 χρόνια, αλλά και στιγμές από τα μεταγενέστερα χρόνια και μας διηγήθηκε χαρακτηριστικά περιστατικά που σκιαγραφούν τη ζωή και τη δράση του αγωνιστή δάσκαλου-συγγραφέα. Οι διηγήσεις του Χρήστου Νταβαντζή μαγνητοφωνήθηκαν και θα παρουσιαστούν από το ιστολόγιο σταδιακά, όπως ακριβώς καταγράφηκαν.

Στο σημερινό, πρώτο μέρος,  μας διηγείται κάτω από ποιες συνθήκες γνώρισε  για πρώτη φορά, από κοντά, τον Κώστα Πουρναρά (με κόκκινο χρώμα οι παρεμβάσεις του ιστολογίου).

«Πως γνώρισα τον Κώστα Πουρναρά

Ο Κ.Π. ήταν δάσκαλος. Άκουγα ότι ο Κ.Π. είναι δάσκαλος. Εγώ πήγαινα σχολείο. Στις διακοπές το καλοκαίρι έρχονταν στο χωριό. Ήταν άνθρωπος ο οποίος φαίνονταν χαρακτηριστικά με το ντύσιμό του. Ήταν ντυμένος πάντα, άψογος, με γραβάτα και μας έκανε λίγο εντύπωση στο χωριό όταν βλέπαμε γραβάτα. Ήταν γλυκομίλητος μ’ όλο τον κόσμο  και γελαστός.

ΕΠΟΝ Άρτας. Άγνωστα ντοκουμέντα

Άγνωστα ντοκουμέντα από τη δράση της ηρωικής ΕΠΟΝ στην πόλη της Άρτας και στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου παρουσιάζει σήμερα το ιστολόγιο.

10 Μαρτίου του 1945. 

"ΕΠΟΝίτες της Άρτας σε εξόρμηση καθαριότητας δρόμων".

Η ελεύθερη και λαοκρατούμενη Άρτα μέχρι τη συμφωνία της Βάρκιζας (12-2-1945)

Φωτογραφία: Κώστας Μπαλάφας

Μετά την εκκένωση της Άρτας από τους Γερμανούς στα τέλη Σεπτέμβρη ’44 εγκαταστάθηκε στην πόλη Εδεσίτικη Ταξιαρχία. Η δύναμη αυτής, με την πάροδο του χρόνου ενισχύθηκε και με άλλα αξιόμαχα τμήματα. Μόλις δε άρχισε η πολεμική επέμβαση των Εγγλέζων, το Δεκέμβρη ΄44 κατά του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, στην Αθήνα, ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο η ταξιαρχία αυτή, σε οπλισμό, πυρομαχικά στρατιωτικό ρουχισμό, άρβυλα και τρόφιμα. Κατά τη διάρκεια των νυχτών πηγαινοέρχονταν στρατιωτικά αυτοκίνητα από Πρέβεζα-Άρτα μεταφέροντα το παντοειδές ως άνω υλικό, το οποίο αποθήκευαν σε ορισμένες αποθήκες της πόλης καθώς και στις υπόγειες στοές του Φρουρίου, τις αριστερά της κύριας εισόδου ευρισκόμενες. Και βρίσκονταν σε πλήρη ετοιμότητα οι Ζερβικοί και έτοιμοι να κτυπήσουν τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ στην κατάλληλη στιγμή και μόλις λάβουν τη σχετική διαταγή από το επιτελείο του Σκόμπυ.

Μετά τη Βάρκιζα…

Το παχύ όψιμο χιόνι σκεπάζει τα χωράφια, τους λόγγους, τους γκρεμούς, τους δρόμους, τις πλαγιές και κατεβαίνει ως τον κάμπο. Στον ουρανό ούτε ένα συνεφάκι. Φυσάει παγωμένο βοριαδάκι. Το χωριό Ανεμόζυγος, που είχε μείνει έρημο στα χρόνια της κατοχής, ζωντάνεψε. Απ’ τις στέγες κρέμονται κρούσταλα, απ’ τα μπουχαριά ανεβαίνει καπνός, στα τζάκια κάθονται αντάρτες. Οι συζητήσεις πότε ανάβουν, πότε καταλαγιάζουν, πότε γίνονται μικροκαυγάδες και πότε παίρνουν έναν τόνο πικρής απαγοήτευσης. Τα τραγούδια του αγώνα, οι συνηθισμένες αφηγήσεις για πορείες, διεισδύσεις, μάχες… τα σχέδια για το μέλλον έχουν σβήσει.

Ο Τύπος της πολιτικής προσφυγιάς

Οι πολιτικοί πρόσφυγες, παιδιά και μεγάλοι, επιθυμούσαν να ακούνε τα μηνύματα της πατρίδας, να στέλνουν και αυτοί τα δικά τους. Έτσι, πρόβαλε επιτακτικά η ανάγκη ύπαρξης ενός μέσου που να μιλάει για τη ζωή τους, να εκλαϊκεύει τις επιτεύξεις τους στη μάθηση, να απαντάει στις ανιστόρητες συκοφαντίες για τη ζωή τους και να επισημαίνει τα λάθη και τις αδυναμίες τους. Να προβάλλει την πρόοδό τους στη μάθηση, αλλά και τα ξεχωριστά ταλέντα στα Γράμματα, στις Τέχνες, στον Πολιτισμό, τον Αθλητισμό. Και το μέσο αυτό, όπως γράφει ο Θανάσης Μητσόπουλος στο βιβλίο του «Μείναμε Έλληνες», το βρήκαν και το ξεκίνησαν μόνοι τους. Άρχισαν από ένα χειρόγραφο ή δακτυλογραφημένο Δελτίο Ειδήσεων για να μαθαίνουν τα νέα. Προχώρησαν σε μια πρόχειρη, στην αρχή, εφημερίδα τοίχου, που την αναρτούσαν στην καλύτερη θέση του Παιδικού Σταθμού, όπου μάθαιναν γράμματα οι μικροί, στον τόπο δουλειάς οι μεγάλοι, στα νοσοκομεία, όπου νοσηλεύονταν οι τραυματίες του ΔΣΕ και οι άρρωστοι.

Γιατί χάσαμε την Επανάσταση;

Ανυπόφορη βώχα και ζέστη. Η πόρτα δεν έχει παραθυράκι να γίνεται ρεύμα και να φεύγει ο βρώμικος αέρας. Οι μύγες κάθονται στη «βούτα», ανεβοκατεβαίνουν στους τοίχους κι όταν αυτός ξεχνιέται ή ξαπλώνει και κλείνει τα μάτια, πέφτουν απάνω του να τον φάνε. Τη νύχτα έχει να κάνει με τους κοριούς και τα ποντίκια. Για να ξεφύγει απ’ το σήμερα, αναπολεί τα περασμένα. Άνθρωποι, πράγματα και γεγονότα, παλιά και καινούργια, μικρά και μεγάλα, μπαίνουν στο ίδιο καζάνι, ανακατεύονται, σμίγουν, χωρίζουν και πάλι σμίγουν, χάνονται και πάλι παρουσιάζονται… Η αμαρτωλή Ρώμη με τις μηχανοραφίες της, τα εγκλήματα και τον εκφυλισμό της… παιδεύεται να κρατηθεί στην εξουσία και οι δούλοι με το Σπάρτακο παλεύουν να τη ρίξουν… Ένας κόσμος πεθαίνει κι απ’ τα συντρίμια του γενιέται ένας άλλος… Αλάζει η μορφή, το χρώμα, η εποχή… όμως η πορεία μένει η ίδια: Σκληρή, ματωμένη, ανοδική…

Ο κομμουνιστής ήρωας Χρήστος Μαλτέζος

Στις 22 Νοεμβρίου του 1938, λίγες μέρες πριν συμπληρωθούν τα 16 χρόνια από την ίδρυση της ΟΚΝΕ1, ακριβώς στην επέτειο των 20 χρόνων από την ίδρυση του ΚΚΕ2, άφησε την τελευταία του πνοή, στις φυλακές της Κέρκυρας όπου εκρατείτο, μια από τις ηρωικότερες μορφές του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος, ο νεολαίος επαναστάτης, ο Γραμματέας της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας Χρήστος Μαλτέζος. Ο θάνατός του ήταν αποτέλεσμα φρικτών βασανιστηρίων στα οποία τον υπέβαλαν τα όργανα της μεταξικής δικτατορίας. Το κενό που άφηνε πίσω του δυσαναπλήρωτο. Το παράδειγμά του ξεχωριστό. «Στην Ακροναυπλία - γράφει ο Β. Μπαρτζιώτας3 - έπειτα από τη δολοφονία του Χ. Μαλτέζου, απαγγέλλαμε ένα σονέτο (δεν ξέρω ποιος το έγραψε) και θυμάμαι μόνο μία στροφή: "Σύντροφοι, τον Χρήστο Μαλτέζο σκότωσαν, έναν απ' αυτούς που ξέραν τι είναι ζωή και τη δόσαν!"». Ας δούμε όμως με περισσότερες λεπτομέρειες ποιος ήταν ο Χρ. Μαλτέζος.