«Η τέχνη του μάχεται στην πρώτη γραμμή…» - Μενέλαος Μούστος (Δάφνης): «Αφηγήσεις για το Δημοκρατικό Στρατό»

Στις 12 του Απρίλη 1947, στη Νιάλα των Αγράφων και μέσα σε σφοδρή χιονοθύελλα, θα χάσουν τη ζωή τους πολλοί μαχητές και μαχήτριες του ΔΣΕ, στρατιώτες του κυβερνητικού στρατού και άμαχοι πολίτες. Το τάγμα του Σοφιανού (Γιώργου Ηλιάδη), μαζί με εκατοντάδες καταδιωκόμενους – μέλη των πολιτικών οργανώσεων της Καρδίτσας και των οικογενειών τους (συνολικά 1.200 άτομα, στην πλειοψηφία τους άοπλοι), είχαν επιχειρήσει να διασπάσουν τον κλοιό του κυβερνητικού στρατού, διασχίζοντας τα βουνά της Νιάλας και των Αγράφων, κάτω από εξαιρετικά αντίξοες καιρικές συνθήκες, γράφοντας μια από τις πλέον ηρωικές στιγμές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Κ. Μπόση – Τ. Αδάμου: ΜΕΡΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΗ ΕΛΛΑΔΑ

Οι πληγές που άφησε ο εμφύλιος ακόμα αιμορραγούν την εποχή που γράφτηκε το άρθρο των Κώστα Πουρναρά (Μπόση) – Τάκη Αδάμου «Μερικά ζητήματα της λογοτεχνίας στην αμερικανοκρατούμενη Ελλάδα». Οι νικητές εδραιώνουν την σιδερένια εξουσία τους υπό την καθοδήγηση και προστασία των Αμερικανών (που, ουσιαστικά, είναι αυτοί που κυβερνάνε την Ελλάδα) χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο όπλο. Και η προπαγάνδα μέσα από τον γραπτό λόγο είναι ένα πολύτιμο όπλο.

Κ. Μπόση, «Δον Κιχώτης, ένα αθάνατο έργο»

«Εδώ ραδιοφωνικός σταθμός της Ελεύθερης Ελλάδας. Καλησπέρα σας. Μεταδίδουμε την σημερινή μας εκπομπή, σε μήκη βραχέων κυμάτων 43,1 μέτρα και 46,90 μέτρα.» Με αυτήν την προσφώνηση ξεκινούσαν οι απογευματινές εκπομπές του σταθμού, τα κείμενα των οποίων δακτυλογραφούνταν και αρχειοθετούνταν και έτσι διασώθηκαν, κάποιες, ως τις μέρες μας.

Πρωτομαγιά 1949, στις κορφές του Γράμμου...

Μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού παρατηρούν
τις κινήσεις του κυβερνητικού στρατού

  ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ 30 Απρίλη με 1 Μάη. Πάμε να μιλήσουμε στους φαντάρους. Δυο φύγαν πιο μπροστά. Θα πήγαιναν σε μια βρυσούλα πολύ κοντά στον εχθρό να ακούσουν τι θα λένε όταν θα μιλάει ο τηλεβόας. Εμείς οι άλλοι πιάσαμε το τσουγκάρι και το χωνί άρχισε.

Πάσχα στο Γολγοθά του Γράμμου...

"Ο φαντάρος Αντρέας Σκαρίμπας είναι σκοπός πρωινό νούμερο. Στέκει μαρμαρωμένος πάνω σε ένα κοτρώνι σαν κολώνα. Στο μυαλό του πλήθος σκέψεις φαίνουνται και χάνουνται, παλεύουν και τον βασανίζουν. Κι’ απ’ τον κυκεώνα μέσα φως και δρόμο δε βλέπει.

1η ΜΑΗ 1949 - Έτσι γιόρτασαν την πρωτομαγιά σε κάποια ρεματιά του Γράμμου

Μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού παρατηρούν
τις κινήσεις του κυβερνητικού στρατού

"ΦΑΝΤΑΡΟΙ - ΕΡΓΑΤΕΣ
ΕΤΣΙ ΓΙΟΡΤΑΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

                          Του σ. Κ. ΠΟΥΡΝΑΡΑ (Μπόση)

  ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ 30 Απρίλη με 1 Μάη. Πάμε να μιλήσουμε στους φαντάρους. Δυο φύγαν πιο μπροστά. Θα πήγαιναν σε μια βρυσούλα πολύ κοντά στον εχθρό να ακούσουν τι θα λένε όταν θα μιλάει ο τηλεβόας. Εμείς οι άλλοι πιάσαμε το τσουγκάρι και το χωνί άρχισε.

ΠΑΣΧΑ ΦΑΝΤΑΡΩΝ - Το δώρο

"Ο φαντάρος Αντρέας Σκαρίμπας είναι σκοπός πρωινό νούμερο. Στέκει μαρμαρωμένος πάνω σε ένα κοτρώνι σαν κολώνα. Στο μυαλό του πλήθος σκέψεις φαίνουνται και χάνουνται, παλεύουν και τον βασανίζουν. Κι’ απ’ τον κυκεώνα μέσα φως και δρόμο δε βλέπει.

Έτσι πολεμάνε οι άξιες θυγατέρες της Ελλάδας. Έτσι κερδίζεται η λευτεριά - ΜΑΧΗΤΡΙΕΣ του ΔΣΕ (2)

Ο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης) πολέμησε στο Γράμμο κρατώντας στο ένα χέρι το τουφέκι και στο άλλο το μολύβι. Πολεμικές ανταποκρίσεις του (κάτω από τον τίτλο ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΗΤΟΥΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΥ), χρονικά και άλλα κείμενά του δημοσιεύτηκαν στην καθημερινή εφημερίδα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας «ΠΡΟΣ ΤΗ ΝΙΚΗ» και σε άλλα έντυπα. Τα ρεπορτάζ και τα άλλα γραφτά του αναδείχνουν στον άμαχο πληθυσμό τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των μαχητών και των μαχητριών του ΔΣΕ  και εμψυχώνουν τους ίδιους στη συνέχιση της αποστολής τους. Ξεχωριστή θέση  στην  εποποιία του Γράμμου κατείχαν οι μαχήτριες του ΔΣΕ που στάθηκαν στο ίδιο ύψος με τους άντρες συναγωνιστές-συμπολεμιστές τους και τιμήθηκαν πολλές φορές με μετάλλια αντρείας για τις επιδόσεις τους.

"ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΤΕΖΟΣ (1908-1938)" – Μετά από 46 χρόνια, ολόκληρο το ιστορικό κείμενο-αφιέρωμα του Κ. Μπόση για τον κομμουνιστή ήρωα

Σαν σήμερα, στις 22 Νοέμβρη του 1938, δολοφονείται από τα όργανα της  μεταξικής δικτατορίας με άγρια βασανιστήρια στις φυλακές της Κέρκυρας ο Χρήστος Μαλτέζος, Γραμματέας της ΟΚΝΕ. Τον Φλεβάρη του 1967 δημοσιεύεται στο περιοδικό του ΚΚΕ «Νέος Κόσμος» ένα κείμενο-αφιέρωμα του Κώστα Μπόση στον κομμουνιστή ήρωα, ενταγμένο στον κύκλο αφιερωμάτων του περιοδικού με τίτλο «Μορφές αγωνιστών». Πολλά μεταγενέστερα άρθρα που αναφέρονται στην ΟΚΝΕ και στον Χρ. Μαλτέζο έχουν σαν πηγή τους το κείμενο του Κ. Μπόση, όμως το ίδιο το κείμενο, ολόκληρο, δεν έχει ξαναδημοσιευτεί ποτέ ―εδώ και 46 χρόνια― από τότε.  Στα πλαίσια της έρευνας που ξεκίνησε (και συνεχίζεται) το ιστολόγιο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης), για τη ζωή και το έργο του αξέχαστου λογοτέχνη-λαϊκού αγωνιστή, το ανακαλύψαμε στο "Επιμορφωτικό Κέντρο Βιβλιοθήκη - Αρχείο «Χαρίλαος Φλωράκης»". Σήμερα, 75 χρόνια μετά το στυγερό έγκλημα, φέρνουμε ξανά στη δημοσιότητα ολόκληρο το κείμενο του Κ. Μπόση, ως απότιση φόρου τιμής στον ήρωα κομμουνιστή ηγέτη Χρήστο Μαλτέζο.