Χωσεψίτες πολιτικοί εξόριστοι και διωκόμενοι αγωνιστές μετά τη Βάρκιζα

Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας (23/2/1945) άρχισε ένα ανηλεές κυνηγητό  των μελών, στελεχών και οπαδών της ΕΑΜικής Αντίστασης, από τον κρατικό μηχανισμό και ομάδες παρακρατικών εγκληματικών στοιχείων που, με την παρότρυνση και προστασία των Άγγλων και «φορώντας» τον μανδύα της «εθνικοφροσύνης», δολοφονούσαν, βασάνιζαν, βίαζαν, πλιατσικολογούσαν, ρήμαζαν περιουσίες, έκαιγαν σπίτια, κυνηγούσαν και τρομοκρατούσαν κομμουνιστές, αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες.

Τοποθέτηση αναμνηστικής μαρμάρινης πλάκας στη Χώσεψη

Στην πλατεία της αγαπημένης του Χώσεψης (Κυψέλης), μερικά βήματα από την πέτρινη βρύση όπου κοντοστέκεται για να ξαποστάσει το δροσερό νερό που ξεκινά το ταξίδι του από τα σπλάχνα των αδούλωτων Τζουμέρκων· στην πρόσοψη του πατρικού του σπιτιού.

«Για να ζήσουν οι ερχόμενες γενιές καλύτερα…»

Άρθρο του ιστολογίου στο περιοδικό για Χώσεψη καλά πάμε! («Ενημερωτικό έντυπο των Συλλόγων Κυψελιωτών Άρτας και Αθήνας»), 14ο τεύχος, Απρίλης 2016.

Πόσο όμορφη θα είναι αύριο η ζωή

Το σπίτι του Κ. Μπόση όπως είναι σήμερα
στο χωριό του, την Κυψέλη (Χώσεψη) Άρτας.

Επιμέλεια: ofisofi

Ο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης) κομμουνιστής από τα νιάτα του μέχρι το θάνατό του, μαχητής του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, αξιόλογος συγγραφέας, άγνωστος στο πολύ κοινό μέχρι πριν λίγα χρόνια, λόγω της πολιτικής προσφυγιάς (δεν επαναπατρίστηκε)  έχει αφήσει ένα σημαντικό λογοτεχνικό έργο που άρχισε με τον συγκλονιστικό Άη –Στράτη και τη μάχη της πείνας των πολιτικών εξορίστων στα 1941 και συνεχίστηκε με αξιόλογα μυθιστορήματα, διαμάντια της αντιστασιακής και αγωνιστικής νεοελληνικής λογοτεχνίας (Κραβαρίτης, Ο Θωμάς ο Καρατζάς κ.α.).

Ο Τζουμερκιώτης στο «κόκκινο χωριό των Τζιουμέρκων, (στ)η Χώσεψη…»

Από αριστερά: Μπάμπης Κλάρας, Άρης Βελουχιώτης,
Θάνος, Ερμής και Τζουμερκιώτης

Στην περιοχή των Τζουμέρκων, στο χωριό Χώσεψη (Κυψέλη) Άρτας, στην οικογένεια του Κώστα Πουρναρά (Μπόσης) και σε άλλους αγωνιστές της Χώσεψης και των γύρω χωριών, αναφέρεται μεταξύ άλλων στις αναμνήσεις του ο Γεράσιμος Μαλτέζος (Τζουμερκιώτης), μόνιμος αξιωματικός του στρατού και ηγετικό στέλεχος του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, όπως τις κετέγραψε στο βιβλίο του «Ε.Α.Μ. – Ε.Λ.Α.Σ. (Αναμνήσεις και ζητήματα Στρατηγικής και Τακτικής)»(1). Όμως πριν προχωρήσουμε στο σχετικό απόσπασμα ας δούμε μερικά στοιχεία για τη ζωή και τη δράση του συγγραφέα.

Η δράση* των φασιστών και των ληστοσυμμοριτών στη Χώσεψη (Κυψέλη) Άρτας, αμέσως μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας

Φωτογραφία: Νίκος Κουτσοπάνος

* Η δράση των φασιστών και ληστοσυμμοριτών στη Χώσεψη, δεν περιορίζεται βέβαια στα περιστατικά που ακολουθούν, είναι μεγαλύτερη. Ένα μέρος τους μονάχα είναι καταγεγραμμένο επίσημα και σε αυτό αναφερόμαστε σε αυτήν την ανάρτηση.

Εκδήλωση προς τιμήν του Κώστα Πουρναρά (Μπόση), με την ευκαιρία της επανέκδοσης του βιβλίου του "Αη - Στράτης" (Ριζοσπάστης 17/1/96)

Φιλολογική εκδήλωση - μνημόσυνο προς τιμή του συγγραφέα και αγωνιστή Κώστα Πουρναρά (Μπόση) πραγματοποιήθηκε την Κυριακή, 14 Γενάρη, με την ευκαιρία της επανέκδοσης του βιβλίου του "Αη - Στράτης". Την εκδήλωση, που έγινε στην αίθουσα του Συλλόγου Κυψελιωτών Αρτας (Ανω Κυψέλη, Αθήνα), τίμησαν με την παρουσία τους πολλοί συντοπίτες από την Κόσεψη (Κυψέλη), φίλοι και γνωστοί του συγγραφέα, ο οποίος πέθανε το 1994 στο Σιμπίου της Ρουμανίας, όπου ζούσε πολιτικός πρόσφυγας μετά τον εμφύλιο πόλεμο.
Σύντομη αναφορά στο βιβλίο "Αη - Στράτης" και γενικότερα στην αγωνιστική και συγγραφική πορεία του Κ. Πουρναρά έκανε ο συγχωριανός του Χρήστος Νταβατζής,ο οποίος είχε και την πρωτοβουλία (με τη συνδρομή συμπατριωτών και φίλων του συγγραφέα) για την επανέκδοση του βιβλίου.

Ο καπετάν Παλιούρας από τα Τζουμέρκα

Θεόδ. Ζαλοκώστας (Παλιούρας)

Ο Θεόδωρος Ζαλοκώστας (Παλιούρας) γεννήθηκε το 1912 στο χωριό Θεοδώριανα Αρτας, από φτωχούς γονείς αγρότες. Τελειόφοιτος Γυμνασίου μπαίνει στη Σχολή Ευελπίδων από την οποία  αποφοίτησε με άριστα. Σε διαγωνισμό σκοποβολής, στην Ιταλία, κερδίζει το πρώτο βραβείο. Ως αξιωματικός της Σχολής Ευελπίδων πολεμά το 1940 στην Αλβανία. Στην Κατοχή μετείχε στη συγκρότηση του αντάρτικου τμήματος του ΕΛΑΣ στα Τζουμέρκα, και στο πρώτο χτύπημα κατά των κατακτητών στη Σεκλίστα, στις 23 Δεκέμβρη 1942. Συνέχισε τον ένοπλο αγώνα με το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, στην αρχή στη Διοίκηση του 24ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ (Αρχηγείο Ζαλόγγου) και έπειτα στη 10η Ταξιαρχία του ΕΛΑΣ (περίοδος Συμφωνίας της Βάρκιζας). Μετά από την συμφωνία της Βάρκιζας κατέφυγε στο Μπούλκες με άλλους συναγωνιστές του. Τον Απρίλη του 1947 επέστρεψε και δημιούργησε το ένοπλο τμήμα των Τζουμέρκων, με 160 περίπου, αντάρτες. Ανάμεσά τους τα αδέρφια Μάνθος και Αντώνης Β. Αγγέλης και οι -επίσης αδέρφια- Γιώργος και Ελευθέριος Γιαν. Νταβαντζής από το χωριό Χώσεψη (Κυψέλη Άρτας).

Μια εκδήλωση για τον Κώστα Μπόση και ένα σχόλιο

Από την εκδήλωση για την επανέκδοση του "Αη Στράτη".

Στις 14 Γενάρη του 1996 έγινε στην αίθουσα του Συλλόγου Κυψελιωτών Άρτας (στην Αθήνα) «Ο Άγιος Κοσμάς» εκδήλωση στην οποία παρουσιάστηκε η επανέκδοση, μετά από πολλά χρόνια, του βιβλίου του Κώστα Μπόση "Αη Στράτης. Η μάχη της πείνας των πολιτικών εξορίστων στα 1941". Αναδημοσιεύουμε άρθρο του περιοδικού «χάος και όψη» (τ. 11) το οποίο εκδίδεται από τον Σύλλογο, που αναφέρεται στην εκδήλωση και στη συνέχεια παραθέτουμε ένα σχόλιο δικό μας.

Κώστας Πουρναράς (Μπόσης): «Για τον δρόμο που πήρα δεν το μετάνιωσα» - Όψεις της ζωής και του έργου του

 Ο Κώστας Πουρναράς (Μπόσης) πολιτικός 

επίτροπος του ΔΣΕ στις κορφές του Γράμμου

Α΄ Μέρος – Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ

«Για το δρόμο που πήρα δεν το μετάνιωσα καθόλου. Κι ο πατέρας μου κι ο πατέρας σου, […] όλοι οι άνθρωποι από καταβολής κόσμου, άλλος περισσότερο κι άλλος λιγότερο πάλεψαν να ζήσουν αφτοί, τα παιδιά τους και τ αγγόνια τους και πιο πολύ οι ερχόμενες γενιές καλύτερα.»(1) Ο Κώστας Πουρναράς (Κ.Π.) πάλεψε από διάφορα μετερίζια, απ’ όταν μικρό παιδί κατάλαβε  την κοινωνική αδικία, μέχρι το τέλος της ζωής του.

Η τελετή για την ταφή της τέφρας του Κώστα Πουρναρά στην Κυψέλη Άρτας

Από την τελετή  για την ταφή της τέφρας του Κώστα Πουρναρά

Η Γυναίκα του Ιλιάνα (Ρουμάνα), οι συγχωριανοί του, οι φίλοι του, οι πάλαι ποτέ συνάδελφοί του, οι συναγωνιστές του ήταν εκεί στην πλατεία της Χόσεψης, στις 4 του Σεπτέμβρη 1994, ώρα 10.30, για να τιμήσουν με μια απλή και λιτή τελετή, ανθρώπινη, όπως και ο ίδιος επιθυμούσε, τι άλλο από την στάχτη που είχε γίνει το ανθρώπινο κουφάρι του και ν’ αναπαυθεί εκεί απ’ όπου ξεκίνησε η ζωή του.

Αθάνατοι οι αγωνιστές από την Κυψέλη Άρτας (Χώσεψη) που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα για μια ελεύθερη και ανεξάρτητη Ελλάδα

Αγωνιστές από την Κυψέλη Άρτας (Χώσεψη) που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα για μια ελεύθερη και ανεξάρτητη Ελλάδα.

Ο Αντώνης Β. Αγγέλης, μέλος του ΚΚΕ, αντάρτης του ΕΛΑΣ, μαχητής του ΔΣΕ στον εμφύλιο στο Τμήμα του Παλιούρα, σκοτώθηκε τον Απρίλη του 1947 στις Μελάτες Αρτας, μαζί με τον Παλιούρα.

Αύγουστος 1936, στο τσαγκάρικο στη Χώσεψη (Αφήγηση Χρ. Νταβαντζή - 1)

Ο Χρήστος Νταβαντζής, συγχωριανός και συναγωνιστής του Κώστα Πουρναρά, είχε αναπτύξει μια στενή φιλική και συντροφική σχέση μαζί του, όπως είδαμε και σε προηγούμενες αναρτήσεις του ιστολογίου, που κράτησε μέχρι που ο Κ.Π. έφυγε από τη ζωή. Τον Σεπτέμβρη του 2011, συναντήσαμε τον 86χρονο αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης στο σπίτι του όπου και μας μίλησε για τον Κ.Π. Θυμήθηκε προσωπικές στιγμές, που έζησε σαν παιδί, μαζί του και κουβαλάει στη μνήμη του πάνω από 75 χρόνια, αλλά και στιγμές από τα μεταγενέστερα χρόνια και μας διηγήθηκε χαρακτηριστικά περιστατικά που σκιαγραφούν τη ζωή και τη δράση του αγωνιστή δάσκαλου-συγγραφέα. Οι διηγήσεις του Χρήστου Νταβαντζή μαγνητοφωνήθηκαν και θα παρουσιαστούν από το ιστολόγιο σταδιακά, όπως ακριβώς καταγράφηκαν.

Στο σημερινό, πρώτο μέρος,  μας διηγείται κάτω από ποιες συνθήκες γνώρισε  για πρώτη φορά, από κοντά, τον Κώστα Πουρναρά (με κόκκινο χρώμα οι παρεμβάσεις του ιστολογίου).

«Πως γνώρισα τον Κώστα Πουρναρά

Ο Κ.Π. ήταν δάσκαλος. Άκουγα ότι ο Κ.Π. είναι δάσκαλος. Εγώ πήγαινα σχολείο. Στις διακοπές το καλοκαίρι έρχονταν στο χωριό. Ήταν άνθρωπος ο οποίος φαίνονταν χαρακτηριστικά με το ντύσιμό του. Ήταν ντυμένος πάντα, άψογος, με γραβάτα και μας έκανε λίγο εντύπωση στο χωριό όταν βλέπαμε γραβάτα. Ήταν γλυκομίλητος μ’ όλο τον κόσμο  και γελαστός.